Wachtwoord vergeten Registreren
Zoeken
uitgebreid zoeken

Upload

Literair werk uploaden

Reageren

Gebruik onderstaande knoppen voor de redactiefuncties.

'Reageer' is voor algemene reactie op het werk.

Klik met de muis op een woord in de laatste versie van de tekst om commentaar over dat deel van de tekst toe te voegen.

Alle commentaarvlaggen kunnen getoond en verborgen worden.

Reageer
Toon commentaarvlaggen

Take it away, Günther

Vieze liedjes
profielfoto
10 nov 2017
8 reacties
500 keer gelezen
4
Toelichting van de auteur bij deze versie:
Bij het plaatsen van de derde versie is ook de tweede versie, de derde geworden. Excuses hiervoor. Geen idee hoe ik die nog kan terugplaatsen onder twee.

Copyrightkeuze:
Volledig copyright

Werk is leesbaar voor:
iedereen

 

'Ze zijn gekomen,' zei hij.
Hij wreef over zijn onderarm, onwillekeurig.
Alleen, met een verleden dat nooit kon worden uitgewist.
Het inmiddels vergeelde krantenartikel stond ingelijst voor hem op de rechterhoek van het massieve eiken bureau in zijn werkkamer.
Hij dacht terug aan de dag na de opening.

Hij had haar het korte stukje, een halve kolom rechtsonder op pagina vijf van het katern met lokaal nieuws, voorgelezen.
Het interieur van The Surf of the Michigan Lake oogt fris en proper. Er staan lange grenenhouten banken aan lange grenenhouten tafels. Het geheel oogt ordelijk gerangschikt, waardoor de bediening de ruimte heeft om de klant snel te voorzien van de bestelde steaks en schnitzels. Boven de tafels, die vooral ontworpen lijken om de zware pullen bier te kunnen torsen die men hier schenkt, hangen kleine lampen met een smeedijzeren armatuur. De wanden, gestuukt met smetteloos wit sierpleister, weerkaatsen het gedempte licht en vormen een prettig, maar ook noodzakelijk, contrast met de bruinoranje tegelvloer die vooral bedoeld lijkt voor het bewaren van de hygiëne. Het geheel zal bij veteranen en dienstplichtigen een herinnering oproepen aan etablissementen gelegen aan de andere kant van de oceaan.
Over de eigenaar werd nog vermeld dat hij Günther Forbes heette, dat hij de achternaam van zijn echtgenote Angelica had aangenomen, die overzees als verpleegster had gediend, en dat zijn kok de best denkbare steaks en schnitzels bereidde.
Hij had de krant iets laten zakken en haar aangekeken.
Angelica had hem niet gecorrigeerd op zijn accent.
'Ze zullen komen,' had hij gezegd
Ze had slechts geknikt. Zonder verder nog iets te zeggen, was ze opgestaan en had de kamer verlaten.

'Ze zijn gekomen,' zei hij weer.
Zijn blik gleed over de pagina met overlijdensadvertenties die voor hem lag.
Hij las er een hardop. Zijn uitspraak was perfect.
Niets erin refereerde aan zijn Duitse verleden.
Dat was haar wens geweest, hun afspraak. Hij mocht zijn geschiedenis op zijn manier verwerken, op voorwaarde dat ze op geen enkele wijze zou worden herinnerd aan zijn donkere jaren.
Na de opening had ze nooit meer een stap gezet binnen de muren van The Surf of the Michigan Lake. Niet alleen omdat het interieur leek op dat van een Duitse eetgelegenheid, maar omdat hij daar zijn accent levend hield.
Als hij het huis alleen verliet, mocht hij zich buitenshuis bedienen van een zware Duitse tongval. Als ze samen onderweg waren, sprak hij nooit, maar liet hij haar het woord doen. Het droeg bij aan het verhaal van een man wiens vrouw zich schaamde voor zijn achtergrond. Er kwamen geruchten in de wereld. Op de spaarzame momenten dat iemand de oorlog ter sprake bracht- al dan niet met een zinspeling op Günthers mogelijke rol - zweeg ook Angelica, en staarde hij grimmig voor zich uit.
'De geruchten over Duitse Günther kosten veel klanten,' had ze meer dan eens gezegd; 'veel geld.', meestal op vrijdagavonden, als ze de boekhouding deed.
'Zolang zij maar komen,' had hij steevast geantwoord.

Op den duur betraden enkel nog mensen van buiten de stad, of in ieder geval van buiten de wijk, The Surf. Er was altijd genoeg volk dat langs dreef; toeristen die de stadsgidsen negeerden en op intuïtie hoeken omsloegen op zoek naar originele verhalen voor thuis. Iets buiten het centrum, waar minder taxi's voorbijreden en de kans om aangesproken te worden door een berekenende zwerver ook geringer was. De gevel van de The Surf of the Michigan Lake had de uitstraling van een oud stukgelezen boek.
Vaak kwamen ze maar één keer. Als ze de volgende dag in hun hotel de kwaliteit van het eten roemden en de vraag stelden waarom de zaak zo weinig gasten had, werden ze deelgenoot gemaakt van iets wat tot een donkere stadslegende was verworden; een verhaal om ook thuis te vertellen.
En waar thuis ook was, daar werd toegevoegd dat het onbegrijpelijk wrang was dat uitgerekend het monster dat Duitse Günther naar alle waarschijnlijk was, het talent was geschonken om zo prachtig viool te spelen.

Het had drie jaar geduurd voor een van hen kwam.
De man had plaatsgenomen in de verste hoek, waar het licht het flauwste scheen, en had zijn stoel zo ver mogelijk in de schaduw geschoven, alsof hij daaraan verslaafd was. Hij was onopvallend, op een manier zoals geboren ambtenaren dat kunnen zijn. Een man waarvan ieder land van enig formaat er miljoenen kent; mannen die al vroeg weten dat hun leven nooit meer zal zijn dan een stipje vliegenstront in een geschiedenisboek. Tenzij in zo'n land, in ieder land van enig formaat, iemand opstaat om hen te verheffen tot de held, de strijder, die ze in hun dromen zijn.
Hij herkende de frustratie van de uiteengespatte droom in zijn ogen, toen hij het bord voor hem op tafel zette.
Toen hij hem tien minuten later de tweede pul bier had gebracht bracht, was hij even blijven staan. 'Zum Wohl,' had hij gezegd.
De woorden had hij warm maar verbeten uitgesproken, vergezeld van een korte kordate kameraadschappelijke knik.
'Dank,' had de man geantwoord. Een simpel woord. Alledaags. Maar het had de klank van een hunkering gedragen.
En aan het eind van de avond, voor vijf resterende gasten onder wie twee koppels uit steden in het Westen, had Günther viool gespeeld als nooit tevoren.
Drie kwartier lang deed hij recht aan Beethoven, Liszt en Mozart.
Toen de twee mannen en vrouwen vroegen om een toegift, had hij zijn hoofd deemoedig laten zakken.
'Goed. Voor oude tijden dan.' Zijn ogen hadden de schaduw gezocht. Zijn kin, strijkstok en vingers hadden de leugen gezocht. Hij had het lied in mineur gespeeld, niet in het marstempo waarin de melodie ooit geschreven was, maar traag slepend, vervuld van weemoed.
De man in de hoek had het herkend en was opgetsaan; kaarsrecht.
Een van twee vrouwen had tegen haar tafelgenoten gefluisterd. Ook zij waren opgestaan. Een van de mannen had biljetten op tafel gesmeten. Voor hij als laatste naar buiten was gegaan, had zich omgedraaid, en was terug naar de tafel gelopen om er op te spuwen.
Günther had zijn viool op de bar gelegd, zijn schouders opgehaald en had de schaduw betreden.
'Wat weten zij?' had hij gezegd, als intro van een lang gesprek over oude tijden.

Na die avond kwamen er steeds meer.
Er werden adressen uitgewisseld, afspraken gemaakt.
Er werden, onder aanvoering van Günther, steeds meer grappen gemaakt over, en steeds harder gelachen, om de kok.
'Voor geld doen ze alles.'
'Zelfs varkenspoten bereiden.'
'Die zou je hem door zijn strot moeten duwen, Günther.'
'De dag zal komen,' had hij gezegd. 'De dag zal komen.'
Er werd steeds harder gezongen op afgesproken avonden waarop het bord 'Alleen voor genodigden' gewoon volk buiten hield.

Hij dacht terug aan de dagen.
Hij dacht terug aan de duisternis.
Hij dacht terug aan het jaar dat het aantal gasten aan het toenemend aantal tafels die hij had aangemerkt als stamtafels, zich niet meer uitbreidde.
'Er zullen er niet meer komen,' had hij gezegd. 'Het zal het wachten in ieder geval niet meer waard zijn.'
Angelica had geknikt.
'Was het dat waard?' had ze gevraagd. 'Is het dat waard? Wie ben je als je terugkomt?'
'Waarschijnlijk degene die ik ooit geweest ben. Niemand.'
Hij had driekwart van de overgebleven diamanten voor haar op tafel gelegd.
'Afspraak is afspraak.'
'Afspraak is afspraak.' Ze had geknikt.
Ze had geglimlacht, herinnerde hij zich. Er had nog een andere vraag in haar ogen gelegen; van een vrouw aan een man.
Hij had zijn hoofd geschud; er viel niets te delen.

De scheiding was een papieren kwestie geweest, net zoals het huwelijk.
Discreet.
Maar in ieder land van enig formaat zijn er ambtenaren die weten dat ze niet meer zijn dan een stipje vliegenstront. In iedere stad zijn er ambtenaren die aan de bar iets toe willen voegen aan een gerucht.
Voor een luisterend oor, of een aangeboden glas.
Dat The Surf een jaar lang gesloten bleef werd opgenomen in het verhaal over Duitse Günther; het droeg ertoe bij en verklaarde waarom hij uit beeld was. Dat zo iemand niet verkroppen kon dat zijn vrouw hem verliet.
Niemand miste hem.
Ook de werknemers van het slachthuis niet, waar hij iedere ochtend het vlees had gehaald, de geur zichtbaar diep had opgesnoven.
Niemand bracht de overlijdensadvertenties met elkaar in verband. Niemand zag een samenhang in de krantenberichten over fatale aanrijdingen, dodelijke slachtoffers bij berovingen, ongelukkige valpartijen tijdens bergwandelingen of het artikel over de man die zich vanaf het perron voor een trein had geworpen.
Er was niemand die alle kranten las.

Maar er waren altijd ambtenaren die informatie verzamelden. Overal.

Hij keek weer naar het ingelijste krantenbericht, daarna naar het visitekaartje van de man die hem gisteren had bezocht.

'Zorgwekkend. Zeer zorgwekkend. Ik heb mijn verleden achter mij gelaten. De overleden kameraden, neemt u mij die betiteling niet kwalijk, deden dat ook.'
Hij had er plezier in gehad om zijn accent nog wat extra aan te zetten.
'Veel van uw overleden kameraden kwamen in uw etablissement herinneringen aan het verleden ophalen. Onderlinge correspondentie getuigt daarvan.' De man had hem onderzoekend aangekeken.
'Slachtoffers van de tijd, en naar nu blijkt van de willekeur, inspecteur. Wij kozen geen van allen voor onze rol tijdens de oorlog. Wij gehoorzaamden, waren dienstbaar aan de tijdsgeest. Moet ik mij persoonlijk zorgen maken, dat iemand dit anders interpreteert? Ik ken de geruchten.'
'U gebruikt nog steeds de naam van uw ex-vrouw.'
'Weet u, inspecteur? Schmidt klinkt zo hard.'
'De naam Günther Schmidt in combinatie met uw geboortedatum? Hij komt niet voor volgens onze Duitse collega's.'
'Dat lot treft velen die in Dresden zijn geboren. Daar ben ik achteraf ook dankbaar voor; dat uw bommenwerpers mij de kans schonken op een tabula rasa.'
'En het afgelopen jaar?'
'Een roadtrip, inspecteur. De scheiding viel zwaar. Ik wilde verdwijnen met mijn Airstream caravan. Ik zocht vergetelheid.'
Hij had de route beschreven en de standplaatsen.
En waar mogelijk had hij op verzoek van de man tegenover hem foto's en rekeningen getoond.
De man had geknikt, zoals ambtenaren knikken, en had zijn aantekenboekje opgeborgen.

Die avond speelde hij de melodie van 'Vorbei, vorbei, sind all die schönen Stunden' voor de laatste keer.
In mineur, in een traag slepend tempo.
Hij dacht aan zijn ouders, zijn broer en zussen.
Hij dacht aan zijn tantes en ooms, neven en nichten.
Hij herinnerde zich de muziekschool waarvan de deuren voor hem gesloten werden.
'Je voornaam is een camouflage. Net zoals je blonde haar en blauwe ogen,' had de directeur destijds gezegd. Achternamen en bloedlijnen zijn bepalend.'
Een leven was niets waard, als het een leugen werd genoemd.
Hij liet de viool zakken en proefde de stilte.
Wat was een leven, als het een leugen werd?

 

 

 

Reacties

19-11-2017 19:46
Dank voor je reactie, Helen.
Gesleuteld.
Toch iets meer uitleg erin gestopt.
19-11-2017 11:29
Hier is een verhaal aanwezig dat verteld moet worden. De suggesties in het verhaal vind ik goed: weinig uitleg, veel tonen. Zeker de moeite waard om het verhaal redactioneel onder handen te nemen met behulp van de tips van Jan P Meijers.
11-11-2017 17:53
Dag Hadeke,

Alleen voor de wedstrijd :-).
Dank voor je reactie. In essentie komt die overeen met die van janp.
De focus is een waardevolle tip.
Ik ga sleutelen in de hoop aan de verwachting te voldoen.
11-11-2017 17:48
Dank voor je reactie en ook voor de vlaggetjes, janp.
Je hebt gelijk.
Het is uit balans.


11-11-2017 14:17
Ik kwam wel tot het eind. Ik heb het idee dat dit 'een welkom terug hier' bijdrage is. (En vroeger een andere naam.)
Naar mijn gevoel stap je in dezelfde valkuil waar ik ook ingetuimeld was: teveel willen vertellen in een kort verhaal. De ideeën zijn goed, maar misschien meer verhalen op zich.
Voor de leesbaarheid misschien wat meer focus op het centrale idee. Het begin is er, ruw nog, maar wel met potentie. En als mijn aanname over de schrijver klopt verwacht ik eigenlijk wel een goede eindversie.
11-11-2017 13:56
J.M. August

De eerste twee alinea's zijn inleiding, het hoofdpersonage komt pas daarna in beeld. Voor een kort verhaal echt te laat.
Je geeft aan dat het een ruwe versie is. Inderdaad. Ik heb wat vlaggetjes gezet in de eerste alinea's. De tekst nodigde niet uit tot verder lezen.

groet,
10-11-2017 22:51
Dank voor je reactie, Gerard.
In de hoop dat de herlees bevalt.
10-11-2017 21:59
Goed verhaal, dat tot herlezen uitnodigt.
Deze site wordt mede mogelijk gemaakt door
Volg ons via