Wachtwoord vergeten Registreren
Zoeken
uitgebreid zoeken

Upload

Literair werk uploaden

Reageren

Reageren en commentaar geven op dit literair werk? Favoriet maken of alle commentaren, reacties en wijzigingen automatisch volgen?

Log dan in.
Zien welk commentaar al gegeven is? Klik dan op 'Toon commentaarvlaggen'

Toon commentaarvlaggen

Het volle hart

Vieze liedjes
profielfoto
19 nov 2017
27 reacties
402 keer gelezen
4
Toelichting van de auteur bij deze versie:
Nog een paar kleine wijzigingen.

Copyrightkeuze:
Volledig copyright

Werk is leesbaar voor:
iedereen

Cees floot voor de spiegel op zijn vingers. Een heldere toon schalde door de gang in de bovenwoning aan de kade van Delfshaven. Het was een maandagmorgen in augustus 1940 en Cees had een afspraak met een meisje. Hij trok zijn nieuwe jasje recht en floot nog een keer.

'Waarom doe je dat?' vroeg zijn moeder.

'Zomaar. Het is een goed jasje, ma. Wel iets te wijd, kijk.' Hij klopte zichzelf op de schouders.

'Rug recht, schouders naar achteren, dan valt het beter,' zei zijn moeder. 'En wees dankbaar, denk aan de mensen die alles kwijt zijn.' Ze wees met haar duim over haar schouder naar het centrum. 'Wat ga je doen?'

'Zomaar een stukje lopen.'

'En dat moet ik geloven?' Ze schudde haar hoofd. 'Nou vooruit dan, kijk je uit?'

'Altijd, ma.'

 

Sinds het begin van dat jaar dacht hij aan meisjes. Met vlechten of een strik in het haar. Toen de stad brandde en het 's nachts licht bleef dacht hij: ik wil zoenen met een meisje. In de maanden na de bommen werkte hij hard voor een slopersbedrijf. Ruwe kerels die tabak op de grond spuwden en de verpleegsters die langsfietsten, met open mond nakeken of dingen zeiden als: een goede voorgevel siert het huis. Een van de kerels zong steeds een liedje.

'Het bootje, het bootje, voortdurend op en neer

en vaak aan boord zo menige gespannen jonge heer.'

Hij begreep best wat met jonge heer bedoeld werd. En het bootje begreep hij ook. Dat ging van de Veerhaven naar Katendrecht. Waarom de kerels joelden, een been optilden en dan aan hun kruis krabden, begreep hij niet. Hij vroeg het.

'Daar op de Kaap zijn de meiden van plezier,' zei een van de kerels.

'O.' Cees duwde een stapel bakstenen recht op de steenkruiwagen.

'Het is daar 's avond altijd feest en het Herrenvolk mag er niet komme.'

Cees veegde met een mouw zijn neus af. 'Waarom is dat dan?'

'Der Stadtkommandant is bang dat zijn soldaatjes een druiper krijgen.' De kerel bulderde van de lach, de andere mannen lachten mee. Cees ook, al begreep hij het niet. Meiden van plezier begreep hij heel goed, dat waren natuurlijk meiden met wie je kon zoenen! En dat was het enige waar hij aan dacht. Hij pakte de handvatten van de steenkruiwagen en reed hem naar de oprijplanken van de vrachtwagen. De chauffeur hielp hem met overladen. 'Luister niet naar de smerige liedjes,' zei de man. 'Bij de tantes op de Kaap mot je betalen, das niks voor jou, jongen.'

'Bedankt.' Betalen, dacht hij, dat moet dan maar, ik wil met een meisje zoenen. Hij draaide de kruiwagen, vergat dat de lading eraf was en klepperde over de planken de vrachtwagen af. 'Hé, voorzichtig met de materialen,' riep de chauffeur.

Hij slenterde terug naar huis. Zijn verdiende munten liet hij in zijn broekzak door zijn vingers glijden. Een vrachtwagen reed voorbij. De wind trok wolken stof van het puin naar de rivier. Zijn andere hand hield hij voor zijn mond en hij kneep zijn ogen samen. Het liedje van die kerel van de sloperij maalde door zijn hoofd. Waarom noemde de chauffeur het smerig? Romantiek en sfeer, die woorden kwamen er ook in voor. Dan was het toch juist mooi? Of werd er iets anders bedoeld met de jonge heer? Dat ene, waarvan hij niet precies wist hoe het ging, wel dat er baby's van kwamen. Nee, dat kon niet waar zijn. Dat kon niet de bedoeling zijn van meiden van plezier. Zoenen daar ging het om, als hij met een meisje wilde zoenen moest hij naar de Kaap. Dat betalen vond hij vreemd, maar hij had genoeg geld, het maakte hem niet uit. Zaterdagmiddag als het werk klaar is neem ik het bootje, besloot hij. Moeder hoeft niks te weten. Elke week geef ik haar toch de helft van het geld.

Hij zat schrijlings op de gietijzeren leuning aan de kade van de Veerhaven en tuurde naar de overkant. De Heen en Weer kwam eraan. Uit de zwarte pijp waaierde een lange sliert stoom over het water. Hij sprong van de leuning en trok zijn pet naar voren voor het geval er bekenden van de boot kwamen. Voor de zekerheid telde hij zijn geld nog een keer. Zeven en een halve cent, precies gepast. In zijn broekzak had hij ook twee briefjes van een gulden. De Heen en Weer bonkte tegen de kademuur. Water spatte in een fontein omhoog tot op de keien van de kade. Hij stapte achteruit. Een tros slingerde om de bolder en werd aangetrokken. De boot floot schel, een donkere fluim trok uit de pijp. En menige gespannen jonge heer, dacht hij, ja gespannen ben ik zeker. Hij wist niet precies waarom. Het was zo vreemd dat hij alleen nog maar aan meisjes dacht – en niemand die eens duidelijk vertelde hoe het zat, vooral dat met de jonge heer. Aan de overkant haalde hij diep adem. De Kaap, dacht hij, romantiek en sfeer. Hij stak zijn handen in zijn zakken en liep achter de andere passagiers mee de wijk in.

De deur onder een rond bord met Heineken's bier stond open. Uit een radio kwam Amerikaanse muziek. Er zaten mannen te kaarten, iemand las de krant en er tikten biljartballen door de muziek heen. De man van de krant keek op, likte aan zijn vinger en sloeg een pagina om. Cees schoof een stoel achteruit bij een tafeltje voor het raam. Hij slikte, tastte in zijn broekzak naar het geld. Hij begreep er niets van. Romantiek, sfeer, meiden van plezier? Alleen saaie kerels. Hij staarde naar een uitgedrukte peuk in de gele North State asbak voor hem en luisterde naar de negermuziek.

'Zo dan, wat voor consumptie zal het zijn?'

Hij keek op. Een meisje stond naast de tafel. Een been iets naar voren, een hand in haar zij. Haar blik op hem gericht. 'Nou, wat wil je?'

Hij slikte weer, zijn keel voelde droog. Hij wilde iets drinken, maar kon niets verzinnen. 'Wat heb je?'

Ze schudde haar hoofd. 'Ik hep alles, tis hier een café.'

Haar zwarte haar was strak naar een kant gekamd met wat speldjes erin en boven haar oor een enkele krul. Hij moest ernaar kijken.

'Bakkie doen? Of blief je een Coca-Cola?'

Hij schrok op. 'Die fabriek ligt plat. Ik heb het zelf gezien.'

'Zal best, wij hebben kratjes op voorraad. Doen? Twee duppies.'

Hij rechtte zijn rug, er gebeurde tenminste iets. Hij voelde de spanning wegtrekken. 'In dat geval, graag,' zei hij en glimlachte daarna zo vriendelijk mogelijk. Het meisje boog licht en liep naar de toog. Hij schoof de asbak opzij en vouwde zijn handen op de rand van de tafel. De jurk van het meisje schommelde tegen haar loopritme in. Bij de toog gaf ze de bestelling door. Ze trok een been op en krabde even over haar kuit. De jurk schoof een stukje omhoog, de huid van haar been was iets witter. Cees ging zijwaarts op de stoel zitten. Hoe zou ze heten, vroeg hij zich af. Ze droeg de schoenen van een werkman met haar wollen sokken over de rand geslagen. Ze wiebelde met een voet en stampte een paar keer op de houten vloer. Misschien passen ze niet goed, dacht hij. Met haar ellebogen op de bar leunde ze naar voren, haar jurk trok strak over haar rug. De man achter de toog zette het flesje Coca-Cola neer. Cees ging weer recht zitten. Hij dacht niet meer aan meiden van plezier, aan dat stomme liedje of aan een jonge heer. Alleen dat meisje was in zijn hoofd, met haar jurk, haar blote benen en lompe schoenen. De planken kraakten, haar schoenen sloften. Ja, ze zijn haar echt te groot, dacht hij en hield zijn adem in.

'Zo, daar ben ik weer.' Ze zette het flesje voor hem en legde er een staafje naast.

'Wat is dat?' vroeg hij.

'Een rietje, gekkert.'

'Nee, het is papier.'

Ze greep de rugleuning van de stoel tegenover hem. 'Ja, het is papier en het heet rietje. Om te lebberen, nou goed.'

Hij had het alleen gezien in een reclame in de bioscoop.

'Doe eens voor dan?'

'Ook nog de leukert uithangen.' Ze pakte het rietje en hield het tegen haar mond. 'En dan zuigen uit het flessie.'

'O ja,' zei Cees. Hij wees naar de stoel. 'Heb je even tijd?'

Ze trok de stoel naar achteren en zwaaide naar de bar. 'Mag ik effe zitten?'

'Zolang je erg hep in de klandizie,' riep de baas terug.

Ze streek haar jurk glad onder haar billen en ging zitten. 'Vertel eens, ben je al een werkman dat je handen zo ruw zijn?'

Hij wreef over zijn knokkels. 'Ja, puin sorteren.'

'Dan is het nog ergens goed voor. Ik heet Adelheid, iedereen zeg Aaltje.'

Ze gaven elkaar een hand.

'Cees, uit Delfshaven en jij?'

'Kralingen, marruh, ons buurtje is naar ze grootje.'

'Ben je alleen?' vroeg hij.

'Nee, me vader zit op de vaart en me moeder bij der zuster in Vlaardingen. Ik kon hier in betrekking komen met de kost erbij.'

'Gelukkig maar.'

'Ja, je mot 't niet erger maken dan het is.'

Ze zwegen en knikten elkaar toe. Hij dacht aan de brand, aan wat hij gezien had en geroken. Ze openden tegelijk hun mond om iets te zeggen. Ze lachten er beiden om. 'Jij eerst,' zei Cees. Hij lurkte aan het rietje en keek haar aan.

'Zie je wel dat je het kan. Je nam me in de zeikert.'

'Hé, Aaltje,' riep de man van de krant. 'Doe mij nog een pot bier.'

Aaltje stond soepel op en raakte onverwachts Cees zijn been aan. Een felle siddering schoot van zijn tenen naar zijn voorhoofd en terug. Even was hij helemaal weg, hoorde en zag hij niets meer. Langzaam drong de muziek weer tot hem door, de stemmen van de mannen bij het biljart, het suizen van de biertap en het schrapen en klikken van een paard dat voor het café passeerde. Aaltje schoof weer aan.

'Die vent is al bijna van de kaart, mot het nog avond worden.' Ze lachte en voelde aan de speldjes in haar haar. Hij wist het niet, kon hij nu vragen of ze zouden gaan zoenen? Het kwam hem ineens raar voor. 'Zeg, Aaltje, zullen we een keer een stukje lopen als je vrij bent?'

Ze hield haar hoofd schuin en kneep haar ogen samen. 'Das goed, maar ik ben niet zo'n tante van je-weet-wel.' Ze legde een vinger naast haar neus.

Hij voelde zijn gezicht trekken, hij kon niet anders dan glimlachen. 'Dat dacht ik heus niet. Wanneer schikt het dan?'

'Maandag overdag. Ik woon hierboven, als je hard fluit kom ik naar buiten.'

'Aaltje,' riep de baas. 'Nu hier komme.' Ze stond op en blies een kus van haar handpalm. Cees stak zijn hand op, een warme blos trok over zijn wangen.

Met rechte rug en zijn armen gespreid als vleugels slalomde hij tussen stoep en straat terug naar het veer. Mensen keken hem na, het kon hem niets schelen.

Hij leunde over de reling en volgde het schuimspoor in het water. Langs het gebouw van de Holland-Amerika lijn, naar het midden van de rivier. De boot schommelde, hij zoog de lucht met diepe halen naar binnen. Aan de overkant stond de Laurenskerk in de kale vlakte, het puin ervoor schitterde in het zonlicht. Aaltje, dacht hij, stoere Aaltje met je te grote schoenen. De boot floot schel, stoom siste weg. Hij haalde diep adem en floot mee.

 

Reacties

11-12-2017 20:45
Luciavdbrink.

Je schrijft: 'alleen snap ik aan het einde niet waarom hij niet meer op zoek gaat naar de meisjes van plezier.'

Je snapt het helemaal, je schrijft: 'want het komt natuurlijk door Aaltje.'

Precies, dat is het verhaal.

Het gebruik vh geld is misschien wat te - komt mogelijk omdat ik eerst heb uitgezocht hoe het toen zat met het geld, papieren gulden, halve centen en dergelijke. Voor wat betreft de prijs van de overvaart. Toen gold ook al gelieve gepast te betalen, de prijzen stonden op een bord bij de haven. (De Heen en Weer is pas met de aanleg van de noord-zuid metro uit de vaart gegaan, 1968)

bedankt voor je reactie.
11-12-2017 14:21
Hoi Jan,

Goed geschreven! Erg tekenend. Het is al gauw duidelijk wat je hoofdpersonage wíl, alleen snap ik aan het einde niet waarom hij niet meer op zoek gaat naar de meisjes van plezier. Misschien is dat nog mooi om toe te lichten, want het komt natuurlijk door Aaltje.

Het fluiten heb je erg mooi verweven in je verhaal. Het geld heb je wat mij betreft iets te gedetailleerd uitgewerkt. Ik hoef niet te weten hoeveel hij heeft.

Ik heb verder een paar vlaggetjes gezet. Ik weet dat het misschien wat laat is voor de wedstrijd, maar verbeteren kan altijd, toch ;).

Groetjes,
Lucia
10-12-2017 10:52
Ook via jou verhaal mijn dank, Jan P.
Ook gericht aan jou, Hadeke en Helen vanwege jullie reacties.

09-12-2017 19:24
Via jouw verhaal ook mijn dank. De wedstrijd heeft mooie verhalen opgeleverd. Een shortlist opstellen lijkt me nog best lastig werk geweest.
De datum staat genoteerd in mijn agenda. :-)
09-12-2017 17:41
Even onhandig via mijn verhaal: Jury, bedankt voor de plaatsing op de shortlist. Alle genomineerde leden, gefeliciteerd en mogelijk tot 18 februari.

Groet,
22-11-2017 14:37
Ik kan niet anders dan me aansluiten bij de anderen. Wat een helder en beeldend verhaal. Erg goed.
22-11-2017 14:29
Helen,
verschil tussen d of t hoor je idd niet, bij het lezen zie je het wel - die t leest harder. Vandaar.
In het Rotterdams dialect woordenboek staat bijvoorbeeld bij 'ben je gek geworden': be je van de pot gepleurt(met een t).
Dus inclusief de toevoeging tussen haakjes. ;)
22-11-2017 13:01
Ik zag de (functionele) spreektaal in het verhaal, maar het verschil tussen een d of een t aan het eind van een woord hoor ik niet - regionaal taalverschil wellicht.
22-11-2017 11:19
Helen,
Dank je wel - gekkert/leukert/zeikert zijn uiteraard niet juist, hier bewust gebruikt om de nadruk op de t-klank te leggen.

groet,
22-11-2017 10:09
Prachtige sfeer en wat laat je de lezer dicht op de huid van Cees komen. De opening is meteen sterk en het slot is mooi, met even nog dat detail van de te grote schoenen. Zie enkele vlaggetjes voor een spellingskwestie.
21-11-2017 19:56
Allen bedankt voor het lezen, de reactie en vlaggen.
21-11-2017 15:43
Ik zie het voor me, mooi.
21-11-2017 11:07
Beetje raar natuurlijk om de oorlog/bombardement een kleinigheid te noemen, bedenk ik nu. Ik bedoelde dat de toevoegingen daarover kort kunnen zijn.
21-11-2017 10:50
Ik dacht ook meteen aan Kees de Jongen en dat zegt genoeg, hoort bij mijn favoriete boeken. Vind alleen het begin (Cees en moeder) wat te lang. Vraag me zelfs af of het niet beter zou zijn het te schrappen. Er zijn dan in de rest slechts een paar kleine toevoegingen nodig. 1 vlaggetje.
21-11-2017 09:04
Rotterdam is jouw stadje. Mooi sfeerbeeld, heerlijk die onbeholpenheid en lekker terug in de tijd
20-11-2017 21:40
Heerlijk Rotterdams, ik hoor ze gewoon praten...
20-11-2017 20:19
Nog te vaak 'Cees' naar mijn smaak.

Wel een goed verhaal, met inderdaad, zoals Hadeke aangeeft, een duidelijk geschetst tijdsbeeld en ook een ijzersterke hp.
19-11-2017 22:58
Aandoenlijk verhaal met een flink Kees de Jongen gehalte. Niet in de laatste plaats door het woordje heus.
19-11-2017 22:39
Allen bedankt voor het lezen, reageren en de vlaggetjes. Ik zie zeker dingen die ik wil aanpassen. (krijg dat vooralsnog niet voor elkaar)
groet,
19-11-2017 19:29
Mooi sfeervol verhaal, maar het veelvuldig gebruik van 'Cees' houdt me op afstand en wordt - voor mij - in de loop van het verhaal zelfs irritant.
Wellicht een kwestie van smaak.
Drie vlaggetjes.
19-11-2017 17:11
Mooi verhaal binnen een duidelijk geschetst tijdsbeeld.
Paar vlaggetjes gezet.
Terzijde: wat bedoel je met 'zonder dat er allemaal > in de tekst verschijnen'? Is dat, omdat je de tekst vanaf de site kopieert? In dat geval moet je 'm even kopiëren vanuit het bewerken scherm.
19-11-2017 15:55
o ja, 1 vlaggetje.
19-11-2017 15:47
Een verhaal om je helemaal in te verliezen. Heerlijk!.
Grappig dat Jan precies de zin uitkoos die ik ook had gekopieerd.
Vertel eens, Jan ... is het wat geworden tussen die twee?
19-11-2017 15:22
Mooi sfeerbeeld met gevoel, wat nog eens versterkt wordt door het contrast van de achtergrond. Klein puntje :'Met vlechtjes of een strik in het haar'. Door het vlechtjes kwam het wat kinderlijk over. 'Met vlechten of een lint in het haar' is dan al weer wat volwassener. Ik neem aan dat Cees tussen de 14 en 17 is.
19-11-2017 15:05
Heerlijk beeldend geschreven. Je creeert een mooi tijdsbeeld. Mooie zinnen die blijven hangen, zoals 'De jurk van het meisje schommelde tegen haar loopritme in.
Heb een vlaggetje geplaatst, voor wat het waard is :-)
19-11-2017 14:58
Dank je, Nyceway.
Vlaggetjes zijn correct - ik weet even niet meer hoe ik een aanpassing kan doen zonder dat er allemaal > in de tekst verschijnen, dus ik laat het even zo.
19-11-2017 14:48
Mooi geschreven, JanP. Je trekt me mee in het verhaal. Twee vlaggetjes gezet.
Deze site wordt mede mogelijk gemaakt door
Volg ons via