Wachtwoord vergeten Registreren
Zoeken
uitgebreid zoeken

Upload

Literair werk uploaden

Reageren

Reageren en commentaar geven op dit literair werk? Favoriet maken of alle commentaren, reacties en wijzigingen automatisch volgen?

Log dan in.
Zien welk commentaar al gegeven is? Klik dan op 'Toon commentaarvlaggen'

Toon commentaarvlaggen

De zangwedstrijd

Vieze liedjes
profielfoto
14 okt 2017
18 reacties
278 keer gelezen
2
Copyrightkeuze:
Volledig copyright

Werk is leesbaar voor:
iedereen

 


 

Het was in de jaren zestig van de vorige eeuw dat ik aan boord van een van harer majesteits schepen als onderofficier van de onderzeebootbestrijdingsdienst een voorspoedig verlopende carrière als beroepsmilitair der zeemacht tegemoet kon zien. Ik stond op mijn strepen, al waren het er maar twee. Dit hield in dat de drager ervan een onderofficier was maar geen recht had op een eigen hut en dus zoals dat in het marinejargon heette aan de bak geplaatst was en tezamen met de eerste, tweede en derde klassers van de verschillende dienstvakken – stokers, matrozen, hofmeesters et cetera een groot verblijf deelden – waarin men tot elkaar veroordeeld was lief en leed te delen. Een link naar totate instituties zoals beschreven door Erving Goffman is gauw gelegd maar die zal ik u besparen. Ook Foucaults Discipline en Straf hoeft u niet gelezen te hebben wanneer ik u verzeker dat het leven en werken aan boord van een schip een geheel eigen dynamiek heeft al waren er de scherpste kanten van het kostschool-, gevangenis- en kazerneleven in mijn tijd al afgesleten of geheel verdwenen. De mannen met wie ik het verblijf deelden waren merendeels jong. Men kon toen nog op een leeftijd van vijftien jaar en drie maanden als beroepsmilitair der zeemacht voor zes of acht jaar tekenen. Tussen Friezen, Limburgers, gedropen studenten, kinderen van gescheiden ouders en een enkele heilsoldaat was ik als zoon van een politieman die veel nadruk legde op het waardevast pensioen dat mij later zou toekomen in een tamelijk besloten gemeenschap op het Brabantse platteland opgegroeid tot een buitenbeentje dat naar zee wilde maar bleef ook een buitenbeentje eenmaal aan boord. Ik las over de scheepsjongens van Bontekoe, Tromp en de Ruyter maar luisterde ook naar de verhalen die mijn vader vertelde toen hij als Amsterdammertje zonder werk in de crisisjaren een paar reizen naar de Oost maakte als duvelstoejager op schepen met exotische namen als Poelau Bras en Poelau Laut. Op mijn veertiende had ik al een monsterboekje op zak voor het geval dat ik van huis zou weglopen. Het werd uiteindelijk de zeemacht.

 

De discipline beviel mij, rangen en standen vond ik noodzakelijk om het systeem draaiende te houden ondanks mijn onverholen sympathie voor de anarchist en bommenlegger. Mijn favoriete krant: de De Groene Amsterdammer.

 

Na wekenlang op zee te zijn geweest kon de spanning aan boord hoog oplopen. Kleine irritaties werden grote irritaties en zochten een uitlaatklep. De dienst Ontspanning, Sport en Ontwikkeling haakte hier op in met de organisatie van een bingo, een bonte avond of anderszins ter regulering van opkomend ongenoegen. De meest geschikte gemeenschappelijke ruimte hiervoor was het cafetaria. Overdag in gebruik als eetruimte, 's avonds voor de ontspanning van kabelgast en lampenist, de jongens van de zoutwaterhoek, veteranen uit de Koreaoorlog of Nieuw Guinea; kortom door de wol geverfde beroepsmilitaren der Zeemacht, maar ook voor de baroes en miliciens die van hun moeder aan de kade wat schuchter lachend afscheid namen. Hier kleurden oortjes rood bij verhalen over bordeelbezoek en Bugis Street in Singapore waar volgens overlevering de mooiste bouwdozen van de wereld te zien waren. Ook Karlien met de bokkenpoten werd wel eens genoemd, maar unaniem als pure fantasie verworpen.

 

Voor anker in de Baai van Catania of anders ter hoogte van Loch Eribol, zodat ook de roerganger en zijn blindeman aanwezig konden zijn, werd besloten een vieze liedjeszangwedstrijd te organiseren. Het had ook een kakkerlakkenrace kunnen zijn of een pennyrace al was dat meer een vermaak voor de longroom als de de état-major te diep in het glas had gekeken. Ondanks mijn aversie tegen het al te plastisch taalgebruik aan boord, dat een sterke overeenkomst met het russische 'mat', het slang van de Rus in de straat vertoonde, besloot ik toch te gaan. De presentatie was in handen van een kwartiermeester, die met een overdaad aan tropenjaren in de Oost zijn woordenschat grotendeels ontleende aan het Maleis dat hij onder de klamboe had geleerd. Hij rookte bij voorkeur lempeng met kretek en iedereen die moeite had met de rook en de lucht daarvan snoerde hij de mond met een krachtig 'toetoep moeloe'.

 

Muzikale ondersteuning ontbrak. Deelnemers zongen uitsluitend a capella en merendeels vals.

Vieze liedjes zoals ik die avond hoorde toen we voor anker lagen bleken oorwormen te zijn die nu nog af en toe boven water komen als ik aan die tijd terugdenk. Van 'Ik kwam laatst met haast al door 't Heerenstraatje' via 'Geile Mien had laten maken' en een lied over Wilhelmus van Nassouwe in zijn blauw geruite kiel met de blaren op zijn klauwen van het sjorren … en 'Kijk eens in mijn hol of het theewater kookt', naar klaagliederen over jonggestorven deernen.

 

Het onderscheid tussen vieze liedjes, ondeugende liedjes en uitgesproken lubriek repertoire is mij die avond voor altijd ingeprent en bijgebleven.

 

De scheepsarts, die in de jury zat en eventueel een acuut opkomende kanaalkoorts de kop moest indrukken, tesamen met de Onderofficier van Politie die potentiële muiters in de gaten hield kwam na ampel beraad met deze tot de conclusie dat de eerste prijs (je roes uitslapen) toekwam aan een stoker die slechts gekleed in zwembroek en lieslaarzen een gevoelig lied over een sneeuwwitte boezem de mike inslingerde.

 

Jaren later realiseerde ik mij dat het enkel de zee was geweest die mij naar zee deed gaan en ik nam ontslag. Na een halfjaar als matroos op een koppelverband de Rijn van kilometerraai tot kilometerrraai op en af te hebben gevaren viel mijn oog op een advertentie waarin een zeewaardig jacht te koop werd aangeboden.

's Avonds als het weer het toelaat denk ik wel eens terug aan die zangwedstrijd en herinner ik mij weer de volledige tekst van 'Geile Mien' en wat zij had laten maken.

 


 

 

Werk is definitief.

Reacties

31-10-2017 16:31
Wat attent Tom,het vierde vlaggetje had ik compleet over het hoofd gezien.
31-10-2017 16:24
Sorry, het waren er vier.
31-10-2017 16:23
Dank je Tom, ik zal de vlaggetjes verwerken.
28-10-2017 10:50
Femmy, een verwijzing naar de twee auteurs voornoemd is misschien niet noodzakelijk indien ik uitleg wat de eigen dynamiek aan boord inhoudt en aangeef hoe ik daarmee omging. Lijkt mij een goed idee dit nader uit te werken. Bedankt voor je reactie.
28-10-2017 10:05
De arena van dit verhaal is idd heel aantrekkelijk. Goed neergezet, al zou ik ook willen weten hoe het 'voelt'. (Vind verwijzing naar Goffman en Foucault niet zo bij die arena passen.) Knap hoe je jargon zo gebruikt, dat ook niet ingewijden het begrijpen. Ik mis 'de wil van de hp' en betreur net als Niceway het abrupte einde.
24-10-2017 06:56
Dank je voor je reactie Espunt, wellicht komt er nog een versie die sterker is, maar ik garandeer niets.
24-10-2017 00:46
Misschien als verhaal wat minder sterk, maar ik smul van zo'n kijkje in een keuken die ik alleen en van verre ken uit de tijd dat er nog jongensboeken werden geschreven over jongens van stavast die als verstekeling hun droom najoegen. Overigens kwamenin deze verhalen geen vieze liedjes laat staan klokkespelen voor. Een scheepsbel en soms een een buikorgeltje.
En laten we eerlijk zijn, de mooiste verhalen vinden we toch op straat (van Gibraltar bv.)daar kan geen fantasie tegenop. Daarom Gerard, dank voor deze greep uit het echte zeemansleven.
18-10-2017 15:37
Helen, ook deze suggestie neem ik mee.
18-10-2017 15:29
Naamvallen, werd, men, ampel en marinejargon: zo maak je het de lezer knap lastig om dicht bij de personages te komen. Het verhaal geeft me geen toegang ‘aan de bak’ en ik heb het machogedrag van stokers, matrozen en hofmeesters niet kunnen bewonderen of verafschuwen. Hier mis ik de uitwerking die het beschrijvende woord ‘machogedrag’ zou kunnen vervangen.

In je reactie laat je doorschemeren dat je nog niet weet of je tot herschrijven overgaat. Of je het gaat doen of wellicht een nieuw verhaal zult inzenden, mijn tip is om daarbij ook meer vrijheid te nemen met het thema. Durf ons te verrassen, daar houden we van.
18-10-2017 12:20
Beste Desmond, ook daar zit wat in en wordt derhalve overwogen indien ik tot het herschrijven over ga.
17-10-2017 20:24
Hadeke, daar zit wat in en van je suggesties zal ik zeker gebruik maken.
17-10-2017 19:32
Ik kan me voorstellen dat een beroepsmilitair in deze 'taal' en 'afstandelijkheid' terugkijkt op een van de vele gebeurtenissen in zijn carrière. In die zin is de toon en daarmee het verhaal goed.
Door de beschouwende verteltrant, blijf ik als lezer ook een beschouwer. Wat ik daar jammer aan vind is, dat ik op het moment van lezen een duidelijk beeld voor ogen krijg, maar dat dit beeld niet lang blijft hangen. Door mij als lezer iets meer het verhaal in te trekken, zou het wat langer 'na-ijlen'. Volgens mij kan je dat bereiken door bijvoorbeeld flarden dialoog toe te voegen, of de zangwedstrijd om te laten roepen. Het hoeven niet ingrijpende veranderingen te zijn, een zinnetje hier, een woordje daar. Ik denk dat dat al een groot effect geeft.
15-10-2017 16:49
Jan bedankt voor je vlaggetjes ik zal ze verwerken, indien ik dit nodig acht! Ook een mager verhaal in een afstandelijke stijl is een verhaal, want die twee gaan nu eenmaal samen.
15-10-2017 14:18
Gerard Scharn,
Ik struikelde over je eerste zin. De hoofdzin is:
'Ik meende te hebben gevonden.' Probeer alle overige informatie zo te rangschikken dat de zin grammaticaal juist is.
Ik vind het een mager verhaal in een afstandelijke stijl.
Ook wat vlaggetjes gezet.

groet,
15-10-2017 10:23
Dank je voor je reactie E.J.A., Je suggestie dat er wellicht door uitbreiding meer valt uit te halen zal ik nader overwegen.
15-10-2017 10:11
Ik heb het graag gelezen, vooral om de stijl, die dik in orde is. Her en der kon ik een glimlach niet onderdrukken. Verhaaltechnisch valt er wellicht meer uit te halen, door uitbreiding. Door het perspectief vind ik dat het verhaal wat op afstand blijft.
14-10-2017 16:38
Het is inderdaad het einde.
14-10-2017 16:28
Het lijkt alsof het einde is weggevallen of is het bewust een abrupt einde?
Deze site wordt mede mogelijk gemaakt door
Volg ons via